Po 12 latach od deregulacji zawodu zarządcy nieruchomości, Ministerstwo Rozwoju i Technologii przedstawia przełomowy projekt nowelizacji Ustawy o Gospodarce Nieruchomościami (nr projektu: UD438). Rząd planuje ukrócić samowolę na rynku, tworząc jeden Centralny Rejestr Zarządców Nieruchomości oraz przywracając pełną odpowiedzialność zawodową i dyscyplinarną.
Skutki deregulacji z 2014 roku, chaos informacyjny związany z wielością prywatnych rejestrów branżowych oraz brak mechanizmów weryfikacji kompetencji doprowadziły do obniżenia jakości usług na rynku. Jak wskazuje Narodowy Bank Polski, wartość nieruchomości mieszkaniowych w Polsce na koniec 2024 roku wyniosła aż 7,8 biliona złotych. Zarządzanie majątkiem tej skali wymaga bezwzględnego profesjonalizmu, odpowiedzialności i stałego nadzoru.
Cztery Filary Nowelizacji (Projekt UD438)
Projekt ustawy wprowadza gruntowne zmiany proceduralne i prawne, które całkowicie zmienią zasady wykonywania zawodu zarządcy:
1. Centralny Rejestr Zarządców Nieruchomości
- Zarządcą nieruchomości będzie mogła być wyłącznie osoba fizyczna wpisana do publicznego, ogólnopolskiego rejestru prowadzonego przez ministra właściwego do spraw budownictwa.
- Warunki wpisu: Pełna zdolność do czynności prawnych, niekaralność za określone przestępstwa oraz uiszczenie opłaty.
- Jawność i transparentność: W rejestrze znajdą się m.in. dane o posiadanej polisie OC oraz wykaz podmiotów (wspólnot, właścicieli), na rzecz których zarządca świadczy usługi (bez możliwości usuwania historycznych wpisów).
2. Ustawowy katalog obowiązków i umów
- Projekt wprowadza ustawową definicję zarządzania nieruchomościami oraz sztywny katalog czynności, za które zarządca odpowiada obligatoryjnie — niezależnie od zapisów w umowie.
- Określony zostanie również minimalny, obowiązkowy zestaw postanowień, które musi zawierać każda umowa o zarządzanie.
- Podniesiona zostanie minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC (obecny limit 50 tys. euro uznano za nieadekwatny do realiów rynkowych).
3. Przywrócenie Odpowiedzialności Zawodowej
- Powstanie Komisja do spraw Odpowiedzialności Zawodowej Zarządców Nieruchomości przy Ministrze ds. Budownictwa.
- Postępowania dyscyplinarne będą wszczynane na wniosek klienta (np. członka wspólnoty czy właściciela), który uzyskuje status strony, co ułatwi również polubowne rozstrzyganie sporów bez konieczności wieloletnich procesów sądowych.
4. Surowe Kary Dyscyplinarne i Finansowe
Projekt zakłada szeroki wachlarz sankcji za nierzetelność, brak OC lub wykonywanie zawodu bez wpisu:
- Upomnienie lub nagana,
- Czasowe wykreślenie z rejestru lub całkowity zakaz wykonywania zawodu,
- Kary pieniężne do 6-krotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej (możliwe do łączenia z innymi karami),
- Kary administracyjne do 50 000 zł za wprowadzanie nieprawdziwych danych do rejestru lub brak ich aktualizacji,
- Sankcje finansowe za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu do CRZN lub bez umowy.
Harmonogram i odpowiedzialność
Za opracowanie projektu odpowiada Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, Tomasz Lewandowski. Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów przewidziano na IV kwartał 2026 r.
Podsumowanie
Planowane przywrócenie państwowego nadzoru, wprowadzenie Centralnego Rejestru oraz reaktywacja odpowiedzialności dyscyplinarnej to odpowiedź na wieloletnie apele środowiska, o które OIGN zabiegała od czasu deregulacji. To niezbędny krok w stronę profesjonalizacji zawodu, ciągłego podnoszenia jakości świadczonych usług zarządzania i ochrony właścicieli nieruchomości.
Ogólnopolska Izba Gospodarki Nieruchomościami nie tylko w pełni popiera kierunek proponowanych zmian, ale aktywnie współtworzy przestrzeń do ich sprawnego wdrożenia. Przedstawiciele OIGN — w tym powołani Eksperci przy Zespole Senackim ds. Rynku Nieruchomości pod Przewodnictwem Senatorki Joanny Sekuły- Prezes OIGN Magdalena Koreń-Pawłowska oraz Dyrektor ZGM w Toruniu- Monika Mikulska — biorą czynny udział w pracach legislacyjnych oraz konsultacjach społecznych. Będziemy dbać o to, aby nowe przepisy skutecznie eliminowały nierzetelne podmioty, jednocześnie tworząc przejrzyste, bezpieczne i stabilne warunki pracy dla profesjonalnych zarządców w całej Polsce.